Teknolojinin insanlara yaşam konusunda sağladığı kolaylıklardan biri olarak görünen robot süpürgeler hakkında bilgileri bu başlık altında topladık. Robot süpürge nedir, robot süpürgeler ne zaman icat edildi, robot süpürgeler nasıl kullanılır hakkında bilgileri bu başlık altında sizlere sunacağız.
Elektrikli Süpürge Nedir ?
Öncelikle robot süpürgelerin atalarından yani elektrikli süpürgelerden bahsedelim. Çok eskiye gitmemek gerekir bu konuda. Hemen hemen herkesin evinde aşırı yüksek sesli elektrikli süpürgeler bulunur. Bu süpürgeler 1898 yılında Londra’da bir fuarda sergilenen ve ticari maksatla kullanılan toz kaldırma makinesiydi. Bu makine üflediği havayla uçurduğu tozları üstünde bulunan metal kutuda topluyordu. H. Cecil Booth bu toz kaldırma makinesi üzerinde çalışarak, tozu emen ve filtre eden yeni bir makine mekanik bazı sistemler geliştirildi. Döner fırçalı ve kiri emen körüklü temizleyiciler kullanıldı. Böylece ilk elektrikli süpürge İngiliz Hubert Booth tarafından icat edilmiş oldu. (1871 - 1955) Booth bu icadın ardından British Vacuum Company adlı bir şirket kurdu. (1901)
Elektrikli Süpergelerin Evlerde Kullanımı !
1908 yılında Murray Spangler bu devasa süpürgeleri, saraylardan konaklardan küçük burjuvaların evlerine sokmayı başaran adımı attı. Hafif, elle taşınabilir bir elektrikli süpürge üretti ve patentini aldı. Gelgelelim bunu üretebilecek mali gücü mali gücü yoktu. O sırada devreye William Hoover adlı bir uyanık işadamı girdi. Süpürgeyi üretmeyi üstlendi. Elektrikli süpürgeye adını verdi ve piyasaya sürdü. Bu arada pratik gırgırlar çıktı.. Elektrik derdi de olmadığı için kısa sürede yaygınlaştı. Ancak elektrik süpürgeleri hayli gelişip ucuzlayınca değerleri kalmadı.. Bir ara masa üstü kırıntıları temizleyen avuç içinde kullanılan hallere girdi.
Robot Süpürge Nedir ?
Robot süpürge dediğimiz de belirli bir otomasyona sahip olan asıl görevi evlerimiz de, yerleri temizlemek olan akıllı bir ev aletidir. Bu süpürgeler kendi kendine hareket eder ve evimizin haritasını çıkarır. Evimiz de kir tespit ettiğini zaman temizlemek için harekete geçer. Robot süpürgeler markadan markaya değişiklik gösteren özelliklerinin yanı sıra genel özellikleri arasında gün içerisinde çalışma, tamamen otonom bir şekilde temizlik yapabilme, kendini şarj edebilme ve bazı modellerinde ise kendi kendini temizleyebilme gibi özellikleri bulunur.
Robot Süpürge Ne Zaman İcat Edildi ?
Ticari olarak ilk robot süpürge Electrolux markası tarafından 1996 yılında piyasaya sürülen Trilobite adlı robot süpürge oldu. Tabi bunlardan önce denenen teknolojiler oldu biraz bunlardan bahsetmek gerekirse, 1991 yılında Japon firması Panasonic, bir robotik elektrik süpürgesi geliştirdiğini açıkladı. Bu robot kendi başına hareket edebiliyor ve tek şarj ile 55 dakika çalışabiliyordu. Televac André Bernard ve Jonas French tarafından 1991 yılında yaratılmıştır. Engel tanıma sensörleri bulunmaktadır. Televac'ta çok kullanışlı olmamış tarihin tozlu raflarında yerini almıştı.
İlk başta bahsettiğimiz Elektrolux Trilobite markalı robot süpürgeye dönecek olursak bu harekette yüksek maliyet sebebi ile pek fazla rahabet görmemiş üretimi, 2.0 sürümünden sonra durdurulmuştur. Robot süpürge piyasasına ilk olarak sağlam giriş yapan marka ise iRobot firması olmuştur. Amerikalı robotik firması iRobot tarafından üretilen iRobot Roomba, 2002 yılından bu yana 10 milyon adet satmış olup, şu anda dünyanın en çok satan robot süpürgesidir.
.jpg) |
| iRobot Roomba |
Robot Süpürgenin Avantajları Nelerdir ?
Robot süpürge özellikleri birbirinden farklı birçok avantajı kullanıcılarına sunuyor. Robot süpürge en iyisi kişisel yaşam alanlarınıza uygun olanı belirlemenizle ortaya çıkar. Akıllı robot süpürge tercih ederken sahip olacağınız avantajları tercihleriniz belirleyebilir. En zorlu kirleri bile sensörleri sayesinde algılayarak detaylı temizlik yapabiliyorlar. Toz haznesini kontrol etmenizi gerektiren eski süpürgelerinizi unutabilirsiniz çünkü akıllı robotlar toz haznesi dolduğu zaman size uyarı verecekler. Sanal duvarlar sayesinde evinizi tanır ve eşyalarınıza zarar vermeden süpürme işlemini tamamlar. 55 desibel sesle çalıştığı için evinizi gezip temizlerken ortamdaki sessizliğe hayran olacaksınız. Kompakt ve hareketli oldukları için boyutlarının avantajını temizlikte çok iyi kullanıyorlar. Eğilip temizlemek zorunda kaldığınız alanları hatta temizlemek için havaya kaldırmak zorunda olduğunuz yatak ve koltukların altını bile zahmetsizce temizliyor. Çünkü bu robotlar ince formları sayesinde her alana kolayca ulaşabiliyor ve detaylı temizlik yapabiliyorlar.
Robot Süpürgenin Dezavantajları Nelerdir ?
Robot süpürge en iyisi hangisidir? Avantajları nelerdir? Sorularına cevap bulmuş olduk. Şimdi de robot süpürge kullanmanın dezavantajlarına bir göz atalım. Dezavantaj yaşamak istemiyorsanız tercih edeceğiniz modeli evinizin genişliği ve yüzey özelliklerine göre seçmenizde fayda var. Akıllı robot süpürge şarj ile çalıştığı için tam bir temizlik yapana kadar bataryasını tamamen kullanabilir. Çok geniş bir eviniz varsa süpürme ve silme işlemleri için şarj ömrü uzun olan bir model tercih edebilirsiniz. Yine robot süpürgenizi seçmeden önce engelleri aşma özelliğine göz atmanız da faydalı olacaktır. Bazı robot süpürgelerin farklı halı kalınlıklarını aşamadığı olabiliyor. Robot süpürge özellikleri genellikle yüksek avantajlara sahiptir. Birkaç konu dışında dezavantajı bulunmadığı gibi sahip olduğu avantajlarla kendini sevdirmeyi de başarıyor.
Robot Süpürgelerin Özellikleri Neler Olmalı ?
1. Ürün Tipi
Akıllı robot süpürgeler genel olarak süpürme üstünedir. Ancak gelişen teknoloji ile süpürge ile beraber moplayan versiyonları da yayılmış durumda. Moplama yani paspaslama özelliği olan robot süpürgeler ile sadece süpüren robot süpürgeler arasında bariz bir fiyat farkı olabiliyor. Moplama çok büyük bir avantaj olsa da bütçenize ve bu yazıdaki diğer kriterleri de göz önünde bulundurarak tercih yapabilirsiniz.
Robot süpürgelerin yanı sıra sadece mop veya zemin yıkama yapan akıllı robotlar da mevcut. Çok daha kompleks bir amaca hitap ediyor ve genel olarak sanayi tipi olanları kullanılıyor diyebiliriz.
2. Kullanım Alanı
Bazı akıllı robotlar sadece sert, halısız zeminde süpürme yaparken bazıları hem halı zeminde hem de sert zeminde süpürme yapabiliyor. Gözlemlerime göre akıllı robotların büyük çoğunluğu iki zemine de uygun dizayn edilmiş. Yine de fiyat performans bir ürün araştırırken iki zemine de uygun olmasına dikkat etmenizi öneririm. Ancak ofis gibi halı kullanılmayan bir yere alacaksanız bu sizin için önemli bir kriter olmaz ve daha uygun akıllı robot süpürgelere de yönelebilirsiniz
3. Emiş Gücü
Emiş gücü manuel süpürgelerde olduğu gibi robot süpürgelerde de önemli bir kriter. Robot süpürgelerin emiş gücü genelde 2000-4000 Pa arasında. Ancak 400 Pa gibi çok düşük ve 12000 Pa gibi çok yüksek emiş gücü olan modeller de mevcut.
Çok geniş bir skala olduğu için ortalama emiş gücü olan bir makineyi tercih etmeniz her zaman daha avantajlı olacaktır. En önemli kriteriniz ortada hiçbir toz, kırıntı kalmaması ise emiş gücü daha yüksek olanlara yönelebilirsiniz. Ancak bu durumda bütçeden veya diğer özelliklerden fedakarlık yapmanız gerekecektir.
4. Çalışma Süresi
Çalışma süresi akıllı robot süpürgelerin en önemli konularından biri. Geniş bir eviniz varsa kısa sürede çalışan bir makine bütün evi süpürmeden şarj istasyonuna geri dönecektir. Bunu değerlendirirken ürünü kullanacağınız yerin genişliğine dikkat etmelisiniz.
Ortalama robot süpürgelerin çalışma süresi 120-200 dakika. Bu standart bir apartman dairesini temizlemeye yetiyor. Küçük stüdyo tipi bir eve alacaksanız çalışma süresinden kısıp daha uygun fiyatlı ürünlere yönelebilirsiniz.
5. Şarj Süresi
Şarj olma süresi bir diğer dikkat etmemiz gereken konu. Robot süpürgelerde ortalama şarj süresi 2-6 saat arasında sürüyor. Gece boyu kendi istasyonunda durduğu için genelde süpürmeye full şarj ile başlıyor. Bu yüzden şarj süresinden ziyade çalışma süresi bir nebze daha önemli.
Günde birkaç kere kullanmanız gereken ofis tarzı bir yere akıllı robot bakmıyorsanız veya metrekare olarak çok geniş bir alanda kullanmayacaksanız şarj süresi diğer özellikler arasında daha tolere edilebilir hale geliyor. Çalışma süresi kısa olan ve şarj süresi uzun olan bir makine temizliğin diğer güne sarkmasına sebep olabilir. Bu yüzden ikisini aynı anda değerlendirmek çok daha mantıklı olacaktır.
6. Otomatik Şarj
Şarj ve batarya meselesi toplu olarak değerlendirilmesi gereken bir detay olduğunu söyleyebiliriz. Otomatik şarj da bunlardan biri. Temizliğin ortasında şarjı biten akıllı robot süpürgenin istasyonuna dönüp kendini otomatik şarj etmesi büyük bir avantaj. Bunun manuel olması, evde olmadığınız zaman şarjı biten makinenin siz gelene kadar şarj olmayacağı anlamına gelir. Bu da akıllı robot süpürgenin “akıllı” özelliğini anlamsız kılar. Gözlemlerime göre piyasada bulunan çoğu üründe otomatik şarj özelliği hali hazırda bulunuyor.
7. Temizlik Esnasında Şarj
Temizlik esnasında şarj ile süpürmenin ortasında şarjı biten akıllı robot süpürgenin istasyona giderek yeniden şarj olmasını ve süpürmeye devam etmesini sağlar. Aslında çok işlevsel bir özellik ancak en önemli noktalardan biri değil. Çünkü zaten ortalama bir akıllı robot süpürge tek şarjda normal boyutta bütün evi süpürebiliyor. Şarj süresi genelde uzun olduğu için aradan saatler geçtikten sonra akıllı robotun şarj olup süpürmeye veya moplamaya devam etmesi anlamsız olabilir.
8. Pil Kapasitesi
Pil kapasitesi tabii ki çalışma süresiyle beraber doğru orantılı gidiyor. Akıllı robot süpürgelerin ortalama pil kapasitesi 2500-3200 mAh arasında ancak yeni modeller 5200 mAh’a kadar çıkmış durumda. Pil kapasitesi fazla olan bir makine her zaman avantajınıza olacaktır, bu yüzden dikkat etmenizde fayda var. Aynı şekilde direkt çalışma süresi üzerinden de eleme yapabilirsiniz.
9. Aşılabilir Yükseklik
Kullanacağınız yerin yüzeyinde halı, mobilya gibi pürüzler varsa aşılabilir yüksekliğe dikkat etmek önemli. Örneğin yere düşen küçük bir eşya makinenin tökezlemesine ve düşmesine sebep olabilir. Aşılabilir yükseklik ortalama olarak 20-50 mm arasında oluyor. Bu çoğu engel için yeterli. Akıllı robotunuzun engelsiz bir şekilde işini yapabilmesi için bu özelliğe dikkat etmekte fayda var. Gözlemlerime göre yeni çıkan çoğu modelde bu özellik zaten var, daha eski ve uygun fiyatlı bir model bakarken dikkat etmeniz gerekebilir.
10. Düşme Engelleyici Sensör
Siz evde yokken herhangi bir engele düşüp takılan robot süpürge, siz eve gidip düzeltene kadar işlevsiz olacaktır. Bu yüzden akıllı robot süpürgelerin sensörlerinin yeterli sayıda ve işlevsel olması oldukça önemli. İyi haber şu ki, çoğu akıllı robot süpürgenin artık düşme engelleyici sensörleri mevcut. Ancak daha uygun fiyatlı modellere yöneliyorsanız ilk dikkat etmeniz gereken noktalardan biri bu sensörler.
11. Toz Haznesi Kapasitesi
Bütün bir ev süpürülürken akıllı robot süpürgenin biriken tozu tutacak kapasitesi yoksa makine bir süre sonra süpürmemeye başlayacaktır. Bunu eski tip torbalı elektrikli süpürgeler gibi düşünebiliriz. Bu noktada dikkat etmeniz gereken, yine, süpürülecek yerin alan genişliğidir. Düzenli süpürülen nispeten dar bir alanda ister istemez çok fazla toz birikmez. Bu yüzden küçük bir yer için akıllı robot süpürge baktığınızda ilk kriterinizin toz haznesi kapasitesi olması gerekmez.
Akıllı robot süpürgelerin ortalama toz haznesi kapasitesi 250-600 ml arasında değişiyor. Toz haznesi kapasitesine dikkat ederken evinizin genişliğini ve süpürme sıklığınızı göz önünde bulundurmalısınız.
12. Toz Boşaltma İstasyonu
Toz haznesi kapasitesine bir diğer alternatif de toz boşaltma istasyonu. Şöyle ki, toz boşaltma istasyonu olduğu sürece toz haznesinin az olması bir dezavantaj yaratmaz. Çünkü toz haznesi doldukça makine kendisi gidip boşaltacaktır. Bu yüzden bu iki kriteri beraber değerlendirmenizi tavsiye ederim.
Toz boşaltma istasyonu özelliği genelde son çıkan modellerde oluyor bu yüzden de fiyatı oldukça etkiliyor. Biraz daha fiyat performansı sağlamak için toz haznesi kapasitesi fazla olan bir modele yönelebilirsiniz.
13. Mod Özellikleri
Genelde akıllı robot süpürgelerin modları oluyor ancak eski modellerde hiç olmayanları da mevcut. En azından standart-orta-güçlü şeklinde 3 modu olan akıllı robot süpürgelere yönelebilirsiniz. Böylece harcayacağı enerjiyi ve çıkaracağı sesi kontrol edebilirsiniz. Artık modu olmayan bir akıllı robot süpürge neredeyse yok, bu yüzden mod sayısından ziyade modların özelliklerini inceleyerek seçim yapmanızı tavsiye ederim.
14. Zaman Planlama
Uygulaması olan çoğu akıllı robot süpürgenin zaman planlama özelliği de mevcut. Bunun sayesinde makinenin ne zaman, nereyi süpürüp moplayacağını kontrol edebiliyorsunuz. Olmazsa olmaz bir özellik olmasa da, sürekli evde bulunmayan biri için vazgeçilmez bir özellik olabilir. Bu yüzden evde bulunma şartlarınıza göre zaman planlamanın sizin için önemli olup olmadığını göz önünde bulundurabilirsiniz.
15. Wi-Fi
Wi-Fi için akıllı robot süpürgelerin olmazsa olmazı diyebiliriz. Bu sayede siz uzaktayken emir alabiliyor ve süpürebiliyor. Ama internet olmayan manuel olanları da mevcut tabii. Wi-Fi özelliği olmayan akıllı robot süpürgeler biraz daha basit ve amaca yönelik oluyor. Çeşit çeşit modları olan, uygulamasından kontrol edebileceğiniz, haritasına bakabileceğiniz bir makine istiyorsanız Wi-Fi kesinlikle gerekli. Ancak süpürsün yeter diyorsanız daha ucuz olan manuel versiyonlarına yönelebilirsiniz.
16. Akıllı Navigasyon ve Haritalama
Navigasyon akıllı robot süpürgelerin olmazsa olmazı. Doğru çalışan sensörleri olmayan, navigasyona sahip olmayan bir makine sadece kendi etrafında dönüp durur. İlk çalıştırdığınız zamanlarda süpürge bulunduğu yeri dolaşıp etrafı tanıyıp haritasını çıkarmalıdır.
Haritalama yöntemi olarak çeşitli yollar var, lazer ve kamera gibi.. Kameralı olanlar tabii ki en güvenli olanı ancak fiyatı önemli ölçüde etkiliyor. Bu yüzden lazerli olanlara yönelebilirsiniz. Sensörler biraz teknik bir konu olduğu için yorumları da dikkate almanızı tavsiye ederim.
17. HEPA Filtre ve Siklon Filtre
Pandemi ile birlikte düzenli temizliğin önemi had safhada. Bu yüzden de akıllı robot süpürgeler için filtreler önemli ki, süpürmesine moplamasına değsin.
HEPA filtre ortamda bulunan toz, polen gibi partikülleri temizlemeyi sağlar. Biraz daha koruyucu bir filtre olduğu için daha çok astım gibi solunum rahatsızlıkları olanlar tercih edebilir. Çoğu akıllı robot süpürgede bunun yeterli olduğu söyleniyor.
Siklon filtre ise içerisinde bir girdap oluşturarak toz ve parçacıkları toplar. Genel olarak HEPA filtre ile siklon filtrenin birlikte kullanıldığını görüyoruz. Birbirlerini tamamlayan filtreler olduğu için çok yoğun bir temizlik sağlıyor.
Özellikle temizlik hassasiyetiniz varsa ve tozlardan dolayı rahatsızlık yaşıyorsanız, bu filtreler sizin için oldukça önemli.
18. Gürültü Seviyesi
Akıllı robot süpürgelerin çok fazla ses çıkardığı söylenemez. Ancak ses sizin için çok önemliyse, gürültü seviyesine dikkat ederek alım yapabilirsiniz. Robot süpürgelerin ortalama gürültü seviyesi 20 ila 80 dB arasında. Bazı akıllı robot süpürgelerde ekstra sessiz modları da mevcut. Sizin için önemliyse desibellere bakarak da bir eleme yapabilirsiniz.