Teknolojinin hızla gelişiminde sırada hızlı şarjlar var. Akıllı telefonlarda batarya kapasiteleri artarken, şarj süreleri de hızlı bir şekilde düşmeye başladı. Bu yazıda ise hızlı şarj nedir, hızlı şarj nasıl çalışır, hızlı şarjın akıllı telefonlara zararı var mıdır, hakkında detaylı bilgi vereceğiz.
Öncelikle hızlı şarj nedir başlığı altında bu teknoloji hakkında bilgi verelim;
Hızlı şarj nedir ?
Hızlı şarj cep telefonu ve cep telefonu işlemcisi üreticileri tarafından geliştirilen cep telefonumuzu veyahut mobil cihazımızı mümkün olduğundan daha kısa sürede şarj etmemizi sağlayan bir teknolojidir.
Hızlı şarj nasıl çalışır?
Pil şarjı doğrusal biçimde gerçekleşmez, ancak pil çok düşük seviyelerde olduğunda maksimum gücünü mümkün olan en kısa sürede toparlamak için kullanır ve ardından tam şarja yaklaştıkça bu şarj gücünü aşamalı olarak azaltır.
Hızlı şarj teknolojisine sahip bir akıllı telefon, şarj kapasitesinin yaklaşık % 60’ını ilk 30 dakikada geri kazanabilirken, kalan şarj için toplam süre bir saate kadar uzayabilir.
Hızlı şarj telefonlara zarar verir mi ?
Pil araştırmacıları ve mühendisleri, “Hızlı şarj batarya ömrünü kısaltır mı?” sorusuna, “Bataryanın veya şarj aletinin elektronik aksamında herhangi bir sorun olmadığı sürece, yüksek amperli şarj aleti kullanmanın telefona ya da bataryaya herhangi bir zararı olmaz.” şeklinde yanıt veriyor.
Hızlı Şarj İşlemi Nasıl Gerçekleşir ?
Daha ileri gitmeden önce, basit bir formülü not etmelisiniz. Watt veya güç, akımın (A veya amper) voltaj (V veya volt) ile çarpılması sonucunda hesaplanır. Akım, taşınan elektrik akımı miktarıdır, voltaj ise bu akımı ileriye götüren kuvvettir. Bu nedenle, 3A / 5V şarj, 15W güç sağlayacaktır.
Fark edeceğiniz bir şey, birçok üreticinin, pilin %50-80'ini yarım saat içinde şarj edebilmek gibi, hızlı bir kısmi şarj yapma becerilerini göstermesidir. Bunun nedeni, telefonların içindeki şarj edilebilir lityum iyon pilin güç alma biçimidir. Bir pilin dolma şeklini daha önce izlediyseniz, şarj etme hızının zaman içinde giderek yavaşladığını fark edeceksiniz.
Şarj işlemi üç bölüme ayrılabilir.
Aşama 1 - Sabit Akım: Gerilim, zirveye doğru yükselirken, akım yüksek bir seviyede sabit kalır. Bu, cihaza hızlı bir şekilde çok fazla gücün iletildiği aşamadır.
Aşama 2 - Doygunluk: Bu, voltajın zirveye ulaştığı ve akımın düştüğü aşamadır.
Aşama 3 - Damlama / Tepeleme: Pil tamamen şarj edilmiştir. Bu aşamada, telefon pili tüketirken, güç yavaşça içeri girecek veya periyodik olarak düşük bir “doldurma” miktarını şarj edecektir.
Her işlemin gücü ve uzunluğu, hızlı şarj standardına bağlıdır. Standart, belirli bir cihaza, şarj cihazına ve güç çıkışına karşılık gelen yerleşik bir şarj işlemidir. Farklı üreticiler, çıkışları ve şarj sürelerini değiştirebilen çeşitli şarj standartları geliştirir.
Hızlı Şarj Neden Yavaşlar ?
Sizin telefonunuzun da %70 şarj düzeyine ulaştıktan sonra şarj olma hızında bir yavaşlama meydana geliyor mu? İşte bu kısım şarj sürecinin ikinci fazını oluşturuyor. Zira tam şarja %20 ya da %30 oranında bir miktar kaldığında, şarj hızında belirgin bir düşüş yaşanır. Bu noktada telefonun yavaş şarj olması, pil yönetim sistemi tarafından batarya sağlığının korunması için yapılan bir müdahaledir ve dikkatli bir şekilde yönetilmesi gereken süreçtir. Aksi takdirde bataryaya ciddi zararlar verilebilir.
Bunu bir örnekle açıklamak gerekirse; pili bir süngermiş gibi hayal edelim. Kuru bir süngere ilk kez su döküldüğünde, su hızla emilir. Bunu, pil için hızlı şarj aşaması olarak düşünebiliriz. Islak süngere aynı oranda su dökülmeye devam edilirse, suya doymuş olan sünger daha fazla su ememeyecek ve yüzeyinde kabarcık oluşturacak. Batarya da tıpkı süngerde olduğu gibi yükleyemediği voltaj sebebiyle zarar görebilir.
En nihayetinde pilin yönetim sistemi başarılı olduğu sürece, hızlı şarjın bataryaya herhangi bir zarar vermediği söylenebilir.
Akıllı Telefonlar Gece Boyunca Şarj Edilirse Zarar Görür mü ?
Cep telefonunun sabaha kadar şarjda bırakılması halk arasında zararlı olarak düşünülmekte. Hatta kimi insanlar telefonun ya da şarj aletinin patlayabileceği düşüncesine de sahip. Ancak bu düşünce tamamen yanlıştır. Çünkü akıllı telefonlar, şarj olurken bataryanın tamamen dolmasının ardından enerji alımını kesmesini sağlayan bir yazılıma sahipler.
Yani telefonlar bataryaları dolduktan sonra prizden herhangi bir enerji alamıyorlar. Tam dolum seviyesine ulaştığı anda otomatik olarak şarj alma işlemini sonlandırıyorlar. Bu nedenlerden dolayı cep telefonun sabaha kadar şarjda kalmasının herhangi bir zararı bulunmamakta.
Hızlı Şarj Standartları Nelerdir ?
USB Güç Dağıtımı: Her cep telefonunun USB kullanan bir şarj kablosu vardır; Apple iPhone'ların Lightning kablolarının bile diğer ucunda bir USB bağlantısı vardır. Yirmi yıldır ortak bir teknik özellik olan USB 2.0, maksimum 2.5W güç çıkışına sahip. Daha fazla güç sağlamak için USB bağlantı noktalarına gereksinim olduğundan, USB-PD standardı oluşturulmuştur. USB-PD maksimum 100W çıkışa sahiptir ve çoğu amiral gemisi cep telefonu da dahil olmak üzere geniş bir cihaz yelpazesi için kullanılır. Tüm USB 4 cihazları, bunu standartlaştırmaya yardımcı olacağını umduğumuz USB-PD teknolojisine sahip olacaktır.
Qualcomm Hızlı Şarj: Qualcomm, amiral gemisi Android cihazlar için en yaygın kullanılan yonga setidir ve en son işlemcileri, tescilli Hızlı Yük standartlarıyla yerleşik uyumluluğa sahiptir. En yeni Quick Charge 4+, maksimum 100W güç çıkışına sahiptir.
Samsung Uyarlanabilir Hızlı Şarj: Bu standart, Samsung cihazları, özellikle Galaxy serisi tarafından kullanılır. Bu standart, maksimum 18W güç çıkışına sahiptir ve pilin uzun ömürlülüğünü korumak için şarj hızlarını otomatik olarak değiştirir.
OnePlus Çözgü Şarjı: OnePlus, cihazlarını 30W'a kadar şarj eden tescilli Çözgü Şarjı standardını kullanır. Diğer birçok standart gibi voltajı artırmak yerine, bu listedeki diğer seçeneklerin aksine tam hızlı 30W şarj da mevcuttur.
Oppo Süper VOOC Şarjı: Oppo, cihazlarını 50W'a kadar şarj eden özel bir standart kullanır.
Kendi şarj teknolojisine sahip olmayan çoğu şirket, USB-PD veya Qualcomm Hızlı Şarj kullanır veya kendi özel cihazlarına uyarlar. Apple, LG, Samsung ve Google gibi şirketler amiral gemisi telefonları için bu standartları kullanır.
Bu çözümlerin çoğu, adaptörlerinin voltajını artırarak şarj hızlarını artırır. İstisna olanlar, gerilimden ziyade akımı önemli ölçüde artıran Oppo ve OnePlus'ın çözümleridir. Bu cihazlarla hızlı şarj, kendi özel kablolarının kullanılmasını gerektirir.